چگونه از کالای ایرانی حمایت کنیم؟ : نیلوبلاگ

(چکیده)

نام گذاری امسال به عنوان سال (حمایت از کالای ایرانی) از طرف مقام معظم رهبری بحث های گوناگونی را در میان اندیشمندان و دانشگاهیان وسیاست گذاران و فعالان عرصه ی رسانه باعث شده است.در ادامه به بررسی این موضوع با توجه به ضرورت ها و الزامات ان میپردازیم.

در مجموع دودلیل برای حمایت از تولیدات ملی وجود دارد که عباتند از :

1-      اهمیت صنایع برای تولید و اشتغال : در نیم قرن اخیر تنها کشور های رشد اقتصادی پایدار داشته اند که با تنوع بخشی به تولیداتشان از تولیدمحصولات کشاورزی و سنتی فاصله گرفته و به سمت تولید محصولات کارخانه ای و فعالیت های مدرن حرکت کرده اند.هم چنین با توجه به اتشتغال قریب به 20 درصدی بخش صنعت و این که قریب به 30 درصد اشتغال در بخش خدمات در کشور های توسعه یافته به بخش صنعت وابسته است . درمجموع قریب به 45 درصد اشتغال کل مرتبط با بخش صنعت است.

بخش صنعت به  ویژه تولید کارخانه ای بنیان رشد اقتصادی ایران است و بیشترین بحث درمورد حمایت از صنایع نیز مرتبط با این بخش است.همانطور که لین(2012)اشاره می نماید: تقریبا سه چهارم کشور هایی که در سال (1960)در جایگاهدرامد متوسط بودند در سال (2009)یا وضعیتشان بدتر شده بود یا به گروه کشور های با درامد پایین سقوط کرده بودند.کشور هایی که فقیر باقی ماندند انهایی بودند که نتوانستند تغییرات ساختاری را پدید اورند.

از سوی دیگر باید توجه کردکه بخش خدمات در کشور های صنعتی نیز ارتباتطزیادی با بخش صنعت دارد.خدمات مرتبط با تولیدات کارخانه ای همچنان نقش مهمی در کشور های صنعتی را ایفا میکند.خدمات بازرگانی مانند طراحی،تحقیق،خدمات مهندسی،برندسازی،تبلیغات و بازاریابی همچنان در حال افزایش است و کاهش استخدام کاخنه ای در کشور های صنعتی را پوشش میدهد.نگاهی به سهم استخدام در بخش   خدمات مرتبط با تولیدات کارخانه ای نشان می دهد که در کشور هایصنعتی این سهم از 24 درصد در سال (1995) به 29 درصد در سال (2009)رسیده است(یونیدو،2013،40).

  باید توجه نمود که در کشور های صنعتی(عضو سازمان همکارهای اقتصادی و توسعه)در سال(2017)در حدود 70 الی75 درصداشتغال در بخش خدمات،20 الی 25 درصد در بخش صنعت و کمتر از ده درصد درکشاورزی بوده است. بالحاظ اشتغال غیر مستقیمصنعت دربخش خدمات،میزان کل اشتغال بخش صنعت در حدود 45 درصد است.

  سرریزبخش صنعت در سایر بخش های اقتصادی نیز اهمیت فراوانی دارد.مثال کلاسیک اثر صنعت بر سایر بخش ها عبارت است از سرریز بخش صنعت امریکا در بخش کشاورزی که باعث تحولی بسیار عمده ای در بهره وری بخش کشاورزی شد(استیگلیتز و گرین والد،2014،5)

  شواهد فوق نشان میدهد که بخش صنعت به ویژه تولید کارخانه ای،اساس رشد اقتصادی کشور ها را تشکیل میدهد.این مسئله دلیل اصلی حمایتی است که کشورهای مختلف در قالب سیتست صنعتی یا سیاست تجاری از بخش تولید کارخانه ای است.

2-      رفتار سایر کشورها : در خلال سال های اخیر موحی از حمایت از صنایع توسط کشورهای مختلف از اتحادیه ی اروپا تا امریکا اغاز شده است.این موج جدید از سیاست های علم و تکنولوژی تا وضع تعرفه های تجاری را شامل می شود.تحت این شرایط بسیاری از کشورهامجبور شده اند به این موج جدید حمایت گرایی بپیوندند.این مسئله از دلایل اصلی کاهش تجارت کالاها در سطح جهان در سال های اخیر بوده است.

 

همانطور که گفتیم یکی از دلایل حمایت از کالای ایسرانی پاسخ به رفتار کشور هایی است که به حمایت از صنایع خود می پردازند.به عنوان مثال در موج اخیر حمایت گرایی در عمل سیاست های ترامپ باعث شد سایر کشورها از اتحادیه اروپا تا چین دست به اقدام مقابل بزنند.به این مسئله در گزارش(موج جدید حمایت گرایی و دلالت ان برای ایران)به طور مبسوط پرداخته شد که به طور خلاصه به شرح زیر است:

 

همان طور که در گزارش قبلی اشاره شد حمایت از صنایع در دنیا قدمتی طولانی دارد و از دوران مکتب سودا گری(مرکانتیلیست)در خلال سال های(1500)الی(1750)تا کنون به صورت های گوتاگون و در نقاط مختلف جهان اجرا شده است.

 

فاز جدید سیاست صنعتی از میانه دهه اول قرن بیت و یکم به بعد اغاز و درچند سال اخیربه شدت افزایش یافته است(چانگ و اندرونی،2016).کمیسیون اروپا در سال (2017)به طور رسمی اعلام نموده است که در جهت توانمند کردن شهروندان،بهبود مناطق و استفاده از بهترین تکنولوژی سیاست صنعتی را در دستور کار قرار داده است.

چگونه از کالای ایرانی حمایت کنیم؟...